Programmeerbaar geld: uitkomst of bedreiging?

Geld wordt steeds digitaler. Het aantal contante betalingen neemt al jaren af en die afname zal de komende jaren versnellen. Betalen met de pinpas zijn we al gewend, maar een nieuwe ontwikkeling is programmeerbaar geld.

Programmeerbaar geld is virtueel geld waaraan je bepaalde kenmerken kunt hangen waarmee je kunt bepalen of iemand iets kan kopen of verkopen. Het is een techniek met enorme mogelijkheden, maar uiteraard ook met een keerzijde.
Bij deze ontwikkelingen vallen de termen blockchain en bitcoin. De bitcoin is de eerste digitale munt die publiekelijk doorbrak en wereldwijd bekendheid kreeg. Deze munt is niet opgericht door een bank of overheid, maar door een slimme programmeur. Inmiddels heeft de munt een koers van rond de 9000 euro en vertegenwoordigt hij wereldwijd miljarden aan kapitaal. De datastructuur achter de bitcoin heet blockchain.crypto-3569787_1920

Je zou de blockchaintechniek kunnen definiëren als een enorme database –een soort grootboek– die gedeeld wordt op enorm veel computers wereldwijd. De database slaat elke transactie van een bitcoin op, zonder dat er iets aan gewijzigd kan worden. Er is zo altijd door iedereen achteraf na te gaan wanneer welke transactie plaatsvond. Twee partijen die elkaar niet kennen kunnen met deze techniek een betrouwbare en fraudebestendige transactie aangaan, zonder tussenkomst van een derde, controlerende partij – zoals de bank.
Zo’n superdatabase kan de financiële wereld dus totaal op zijn kop zetten. En niet alleen de financiële wereld, want de techniek is ook te gebruiken voor juridische contracten en administratieve processen.

Programmeerbaar geld is maximale controle. Kinderbijslag kun je bijvoorbeeld alleen besteden aan uitgaven voor kinderen. Bij zakgeld voor je kinderen kun je een bepaald maximum vastleggen dat zij aan snoep mogen uitgeven. Zorgtoeslag kan alleen gebruikt worden door gecontracteerde zorgaanbieders.
Ook kun je geld zo programmeren dat er bij iedere transactie een verplichte afdracht moet plaatsvinden aan de Belastingdienst. Geld kan ook een tijdelijk karakter hebben. Als je het niet uitgeeft, vervalt het na een periode. Op die manier kun je economische activiteit stimuleren. Ook zou je automatisch pensioen kunnen opbouwen, waarbij het geld bij overlijden vóór de pensioendatum het geld vervalt.

Pensioenmaatschappijen, banken en verzekeraars worden zo grotendeels overbodig. De mogelijkheden lijken eindeloos en financiële partijen verdiepen zich in de gevolgen van van deze ontwikkeling.
En wat is nu de keerzijde? We hebben met de bankencrisis gezien dat het met de controle niet best gesteld was. Doordat overheden massaal ingrepen kon de schade beperkt worden. Maar met zo’n superdatabase is er als het mis gaat helemaal geen controle. Het systeem functioneert autonoom, zonder menselijk handelen. Nu kun je onderdelen wel herprogrammeerbaar maken, maar als het systeem eenmaal zijn werk doet en er is geen centrale eigenaar en eindcontrole, zal het vrijwel zeker onbestuurbaar worden. Zo’n database kan namelijk stap voor stap uitgebreid worden en uiteindelijk heeft niemand meer het overzicht. Als een slimme programmeur al zoiets kan bouwen als een bitcoin –inmiddels zijn er meer dan 900 soorten ‘munten’– dan kan een kwaadaardig regime zich er enorme controle mee verwerven en met het programmeren van geld bepalen wie wat kan kopen of kan verkopen.

Verder is zo’n systeem enorm gericht op efficiëntie en maximalisatie van de mogelijkheden. Sommige deskundigen verwachten dat dit een van de meest efficiënte financiële systemen zijn die we als mens kunnen bouwen. Maar bij louter focus op maximalisatie vallen financieel zwakke groepen doorgaans buiten de boot. Als programmeerbaar geld wereldwijd gangbaar wordt, kan ik nu al voorspellen dat er ook in dit systeem voor financieel zwakkeren of afwijkende doelgroepen weinig ruimte zal zijn.

Over André van Luijk MFP

Opleiding HBO - Bank en Verzekeringswezen / Master of Financial Planner (MFP) / Erkend Financieel Adviseur (EFA) / ondernemer Woonvisie / Belegger
Dit bericht werd geplaatst in Financieel. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s