Het renteverbod in oude culturen

Wat zou het toch heerlijk zijn om een hypotheek of een bedrijfslening te hebben zonder rente. Het lijkt iets uit vervlogen tijden, maar die vraag krijg ik in het Rotterdamse regelmatig. Vooral mensen met een islamitische achtergrond hebben die wens. In onze Westerse beschaving is daar geen ruimte meer voor, maar in andere delen van de wereld komt het verbod op woeker of rente -“riba”- nog steeds voor.

Toch was het niet eens zo lang geleden ook in Europa een actueel thema. Onder christenen was het renteverbod lange tijd een discussiepunt. Mensen die actief waren in het verstrekken van leningen met rente mochten zelfs niet aan kerkelijke handelingen zoals het Heilig Avondmaal deelnemen. Ook binnen het Jodendom gold een renteverbod. Toch kwam het niet alleen onder de diverse monotheïstische godsdiensten voor: ook in de antieke oudheid schreven Griekse filosofen er al over.

Wat zijn in de hoofdlijn de destijds heersende argumenten tegen rente? Zoals overal waren er de rekkelijken en de preciezen. De rekkelijken gaven aan dat woeker verwerpelijk was en je geen ongeoorloofde percentages mocht vragen aan armen. Normale rentepercentages waren wel geoorloofd. De woekerpercentages liepen op tot soms 30 procent. De preciezen waren voor een totaalverbod. In Europa zag je op den duur dat er een renteverbod gold bij een consumptief krediet, maar dat er bij een productief krediet wél een vergoeding gevraagd mocht worden. Bij een consumptief krediet werd er vrijwel altijd geleend aan een arme, maar bij een productief krediet probeerde men winst te maken en de geldschieter kreeg op die manier een indirecte winstvergoeding voor het beschikbaar stellen van zijn geld.

De tijden veranderden. Toch is het ook tegenwoordig nog actueel om kritisch naar de rentevergoeding te kijken. Recent nog zijn er door de AFM terecht boetes uitgedeeld aan aanbieders van zogeheten flitskredieten, waarvoor via omwegen torenhoge rentes werden gevraagd. Percentages uit lang vervlogen tijden –tot wel 30 procent- waren ineens weer actueel. Met name economisch en sociaal zwakkeren sloten dit soort kredieten af. De essentie van het renteverbod is dus door de wetgever niet vergeten.

Kunnen we hier in onze Westerse maatschappij nog wat meer mee? Ik denk het wel. Banken zouden kunnen nadenken over het ontwikkelen van een product voor de islamitische doelgroep. In islamitische culturen zijn er ook banken met een winstgevend model. Daar wordt op een slimme wijze nagedacht over het uitlenen van geld. De bank wordt soms partner in de investering. Op die manier is de bank meer betrokken bij de onderneming dan in het Westerse model.

Ook privé zou je hier goed over kunnen nadenken. Als je binnen de familie of aan vrienden geld uitleent, dan is het de vraag of je altijd rente moet vragen. Stel dat je kind een bedrijf begint en in de eerste jaren na aftrek van kosten maar een aanvangsrendement van een paar procent heeft. Leent dat kind renteloos van zijn ouders, dan is dat geen probleem, met een lening bij de bank zou er een laag of negatief rendement ontstaan. Ook de politiek zou hier goed over na kunnen denken. Verstrek je renteloze of laagrentende leningen, dan komt er meer bedrijvigheid los. Gelukkig zijn er inmiddels modellen als microkredieten.

Al met al is de ”geest” van het renteverbod nog niet verdwenen, maar een hypotheek met 0 procent rente lijkt er voorlopig nog niet in te zitten.

André van Luijk – http://www.woonvisie.nl – 010-4426448
Stel uw vraag: andre@woonvisie.nl
André_van_Luijk

Over André van Luijk MFP

Opleiding HBO - Bank en Verzekeringswezen / Master of Financial Planner (MFP) / Erkend Financieel Adviseur (EFA) / ondernemer Woonvisie / Belegger
Dit bericht werd geplaatst in Financieel. Bookmark de permalink .

3 reacties op Het renteverbod in oude culturen

  1. Mickey zegt:

    Inderdaad een mooi onderwerp om over na te denken. Je hebt weer een gevoelige snaar weten te raken.

  2. Wouter zegt:

    Ik ga je maar ‘ns in m’n RSS zetten 😉

    Kleine kanttekening: renteloos aan kinderen lenen mag niet (meer). Dan wordt het als een schenking beschouwd door de belastingdienst. Of zie ik iets over het hoofd in jouw stuk?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s